( 1 ) تمام مدينه به استقبال حضرت رفتند . و چنين روزى در تاريخ مدينه بىنظير بود و يهود ، صدق بشارت ظهور پيامبر را به چشم خود ديدند . پيامبر در قبا وارد خانهء طايفهء كلثوم « 1 » بن هدم يا طايفهء سعد بن خيثمه شد . البته اولى مورد تأييد است . على بن ابى طالب سه روز در مكه ماند و امانتهايى كه نزد حضرت بود به صاحبانشان بازداد ، سپس پياده به مدينه مهاجرت نمود . « 2 » پيامبر چهار روز يعنى ، دوشنبه ، سه شنبه ، چهار شنبه و پنج شنبه در قبا ماندگار شد و مسجد مشهور قبا را بنا نهاد و در آنجا نماز خواند . اين مسجد ، پس از بعثت اولين مسجدى است كه از روز نخست بر تقوا ساخته شده . روز پنجم ؛ جمعه به امر خدا سوار شد - و ابو بكر نيز پشت سرش بود - و به نزد دايىهايش ، بنى نجار رفت . دايىهايش با شمشيرهاى به گردن آويخته نزد او آمدند و پيامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - به سوى مدينه حركت كرد . در ميان بنى سالم پسر عوف ، وقت جمعه فرا رسيد . پيامبر با يكصد تن از مسلمانان در مسجدى كه در وادى [ رانونا ] بود ، اولين نماز جمعه را برپا كرد . « 3 » ( 2 ) ورود به مدينه پس از نماز جمعه ، پيامبر وارد مدينه شد و از آن روز يثرب را « مدينه الرسول » نام نهادند كه به اختصار ، مدينه گفته مىشود . آن روز ، روزى مهم و تاريخى و خانه‌ها و پنجره‌ها از انعكاس صداى ثناگويان و تقديس كنندگان به لرزه درآمده بود . دختران انصار اين اشعار را با شور و شوق فراوان مىسرودند : « ماه چهارده از گردنهء « وداع » « 4 » بر ما طلوع نمود . تا آن وقت كه خداىخوانان خداى را فرا مىخوانند ، سپاس بر ما واجب است .

--> ( 1 ) - كلثوم بن هدم ، بزرگ طايفهء بنى عمرو بن عوف از طايفهء اوس . قبا ، قريه‌اى است به فاصلهء دو مايل در جنوب مدينه . ( منير ) ( 2 ) - زاد المعاد ، ابن هشام ، رحمة للعالمين . ( 3 ) - بخارى ، زاد المعاد ، ابن هشام ، رحمة للعالمين . ( 4 ) - نام محلى است در مدينه كه مسافران مكه را تا آنجا استقبال يا بدرقه مىكردند .